Morfoskładnia w Słowniku właściwych użyć języka
PDF

Słowa kluczowe

słownik normatywny
morfoskładnia
właściwe użycie języka

Jak cytować

Gębka-Wolak, M., & Moroz, A. (2021). Morfoskładnia w Słowniku właściwych użyć języka. Język Polski, (2), 17–33. https://doi.org/10.31286/JP.101.2.2

Abstrakt

Artykuł zarysowuje teoretyczne podstawy opisu problemów morfoskładniowych w Słowniku właściwych użyć języka. Kluczowym jego elementem jest przedstawienie zasad działania referencyjnego modelu gramatycznego oraz scharakteryzowanie zasadniczych etapów procedury oceny faktów językowych. W pierwszym wypadku punktem odniesienia jest model składni zależności, który oddaje relacje między elementami konstrukcji składniowych, przypisując je do określonego typu powiązania. Z kolei w wypadku procedury oceny dużo większy nacisk kładzie się na rolę kryteriów uzualnych i frekwencję określonych struktur składniowych. Powiązanie obu elementów pozwala natomiast na skonstruowanie w miarę obiektywnej procedury oceniającej.

https://doi.org/10.31286/JP.101.2.2
PDF

Bibliografia

Apresân i in. 2010: Teoretičeskije problemy russkogo sintaksisa, Âzyki Slavânskih Kultur, Moskva.

Bień J.S. 2001: O pojęciu wyrazu morfologicznego, [w:] W. Gruszczyński, U. Andrejewicz, D. Kopcińska, M. Bańko (red.), Nie bez znaczenia... Prace ofiarowane Profesorowi Zygmuntowi Saloniemu z okazji 15 000 dni pracy naukowej, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok, s. 67–77.

Bień J.S. 2004: Wyrazy morfologiczne i morfosyntaktyczne w praktyce, [w:] A. Moroz, M. Wiśniewski (red.), Studia z gramatyki i semantyki języka polskiego. Prace dedykowane Profesor Krystynie Kallas, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń, s. 171–182.

Bobrowski I. 1993: Językoznawstwo racjonalne: z zagadnień teorii językoznawczej i metodologii opisów gramatycznych, Instytut Języka Polskiego, Kraków.

Bobrowski I. 1998: Zaproszenie do językoznawstwa, Wydawnictwo Instytutu Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk, Kraków.

Bobrowski I. 2005: Składniowy model polszczyzny, LEXIS, Kraków.

Bogusławski A. 1998: Preliminaria gramatyki operacyjnej, „Polonica” XIII, s. 163–223.

Buttler D. 1976: Innowacje składniowe współczesnej polszczyzny, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Buttler D., Kurkowska H., Satkiewicz H. 1971/1986: Kultura języka polskiego. Zagadnienia poprawności gramatycznej, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Gębka-Wolak M. 2019: Norma składniowa współczesnej polszczyzny w ujęciu teoretycznym i w praktyce, [w:] D. Zdunkiewicz-Jedynak, J. Liberek (red.), Problemy polskiej normy językowej i kodyfikacji, Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa, s. 179–202.

Gębka-Wolak M., Moroz A. 2009a: Poprawność a akceptowalność. Problemy teoretyczne, „Język Polski” LXXXIX, z. 2, s. 124–134.

Gębka-Wolak M., Moroz A. 2009b: Akceptowalne nie musi być poprawne, czyli jak oceniamy wyrażenia językowe, [w:] A. Piotrowicz, K. Skibski, M. Szczyszek (red.), Kształtowanie się wzorów i wzorców językowych, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań, s. 135–140.

Gębka-Wolak M., Moroz A. 2019: Jednostka tekstu prawnego w ujęciu teoretycznym i praktycznym, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń.

Graliński F., Liberek J. 2019: Przydatność tradycyjnych opisów leksykograficznych w dowodach z opinii biegłego językoznawcy dotyczących znieważenia. Na przykładzie rzeczownika pedał i w kontekście możliwości programu do automatycznego wyszukiwania danych FBL Risercz, [w:] M. Zaśko-Zielińska, K. Kredens (red.), Lingwistyka kryminalistyczna: teoria i praktyka, Instytut Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego, Quaestio, Wrocław, s. 343–376.

Grochowski M. 2012: Główne kierunki badań syntaktycznych w Polsce w drugiej połowie XX wieku i na początku XXI wieku, [w:] M. Grochowski (red.), Językoznawstwo w Polsce. Kierunki badań i perspektywy rozwoju, BEL Studio, Warszawa, s. 139–155.

Heinz A. 1965: System przypadkowy języka polskiego, Wydawnictwo UJ, Kraków.

Jadacka H. 2005: Kultura języka polskiego: fleksja, słowotwórstwo, składnia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Karolak S. 1984: Składnia wyrażeń predykatywnych, [w:] Z. Topolińska (red.), Gramatyka współczesnego języka polskiego. Składnia, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa, s. 11–211.

Kieraś W., Kobyliński Ł., Ogrodniczuk M. 2018: Korpusomat – a tool for creating searchable morphosyntactically tagged corpora, „Computational Methods in Science and Technology” 24(1), s. 21–27.

Klemensiewicz Z. 1953: Zarys składni polskiej, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Klemensiewicz Z. 1967: Studia syntaktyczne, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław.

Kuryłowicz J. 1987: Studia językoznawcze, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Markowski A. 2005: Kultura języka polskiego: teoria, zagadnienia leksykalne, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Mel’čuk I.A. 1974: Opyt teorii lingvističeskih modelej „Smysl↔Tekst”, Izdatel’stvo „Nauka”, Moskva.

Miel’čuk I.A. 1981: Types de dépendance syntagmatique entre les mots-formes d’une phrase, „Bulletin de la Société de Linguistique de Paris”, t. LXXVI, fas. 1, s. 1–59.

Mel’čuk I.A. 1988: Dependency syntax: Theory and practice, State University of New York Press, New York.

Mel’čuk I.A. 1993: Soglasovanie, upravlenie, kongruentnost’, „Voprosy Âzykoznaniâ”, 5, s. 16–58.

Mel’čuk I.A. 2003: Levels of Dependency in Linguistic Description: Concepts and Problems. [w:] V. Agel, L. Eichinnger, H.-W. Eroms, P. Hellwig, H. J. Herringer, H. Lobin (red.), Dependency and Valency. An International Handbook of Contemporary Research, vol. 1, W. de Gruyter, Berlin–New York, s. 188–229 (online: http://www.olst.umontreal.ca/melcuk/#anchorPublications, dostęp: 12 listopada 2020).

Mel’čuk I.A. 2012: Âzyk: ot smysla k tekstu, Âzyki Slavânskoj Kultury, Moskva.

Misz H. 1967: Opis grup syntaktycznych dzisiejszej polszczyzny pisanej, Bydgoskie Towarzystwo Naukowe, Bydgoszcz.

Moroz A. 2011: Kryteria oceny poprawności konstrukcji z wyrażeniami niezwiązanymi składniowo, [w:] A. Piotrowicz, M. Witaszek-Samborska, K. Skibski (red.), Norma językowa w aspekcie teoretycznym i pragmatycznym, Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, Poznań, s. 89–98.

NKJP: Narodowy Korpus Języka Polskiego (online: http://nkjp.pl, dostęp: 10 listopada 2020).

NSPP PWN: Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN, red. A. Markowski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000.

Patejuk A., Przepiórkowski A. 2012: Towards an LFG parser in Polish. An exercise in parasitic grammar development, [w:] Proceedings of the Eighth International Conference on Language Resources and Evaluation, LREC 2012, ELRA, Istanbul, s. 3849–3852.

Paveau M.-A., Sarfati G.-E. 2009: Wielkie teorie językoznawcze. Od językoznawstwa historyczno-porównawczego do pragmatyki, przekł. I. Piechnik, Avalon, Flair, Kraków.

Polański K. (red.) 1980–1992: Słownik syntaktyczno-generatywny czasowników polskich, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław.

Polański K. (red.) 1995: Encyklopedia językoznawstwa ogólnego, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław.

Portal PWN 2003: Słowniki PWN. Portal, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa (CD).

Przepiórkowski A. 2003: Składniowe uwarunkowania znakowania morfosyntaktycznego w korpusie IPI PAN, „Polonica” XXII–XXIII, s. 57–76.

Przepiórkowski A. 2008: Powierzchniowe przetwarzanie języka polskiego, Akademicka Oficyna Wydawnicza EXIT, Warszawa.

Przepiórkowski A. 2015: Inżyniera lingwistyczna a obecna sytuacja językoznawstwa polonistycznego, „LingVaria”, z. 2, s. 135–145 (doi: 10.12797/LV.10.2015.20.11).

Przepiórkowski A., Bańko M., Górski L.R., Lewandowska-Tomaszczyk B. (red.) 2012: Narodowy Korpus Języka Polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Przepiórkowski A., Kupść A., Marciniak M., Mykowiecka A. 2002: Formalny opis języka polskiego. Teoria i implementacja, Akademicka Oficyna Wydawnicza EXIT, Warszawa.

Saloni Z., Świdziński M. 1981/1998: Składnia współczesnego języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

SGJP: Słownik gramatyczny języka polskiego (online: http://sgjp.pl, dostęp: 10 listopada 2020).

Szpakowicz S. 1983: Formalny opis składniowy zdań polskich, Wydawnictwo UW, Warszawa.

Szupryczyńska M. 1996: Pozycja składniowa frazy celownikowej w zdaniu polskim, Toruń.

Szupryczyńska M., Zaremba K. 1993: Kilka uwag o tzw. dopełniaczu cząstkowym w języku polskim, „Język Polski” LXXIII, s. 10–19.

Świdziński M. 1992: Gramatyka formalna języka polskiego, Wydawnictwo UW, Warszawa.

Walczak B. 1986: O kryteriach poprawności językowej – polemicznie, „Poradnik Językowy”, z. 9–10, s. 625–632.

Woliński M. 2003: System znaczników morfosyntaktycznych w korpusie IPI PAN, „Polonica” XXII–XXIII, s. 39–55.

WSJP PAN: Wielki słownik języka polskiego PAN, red. P. Żmigrodzki (online: https://wsjp.pl, dostęp: 10 listopada 2020).

Zawadowski L. 1966: Lingwistyczna teoria języka, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Zdunkiewicz-Jedynak D., Liberek J. 2019: Nowoczesny słownik poprawnej polszczyzny – wyzwania, plany, wątpliwości, nadzieje, [w:] eidem (red.), Problemy polskiej normy językowej i kodyfikacji, Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa, s. 37–54.