Zeszyt 5. rocznika XCII

  • Piotr ŻMIGRODZKI: Wielki słownik języka polskiego PAN – stan obecny i przyszłość
    Artykuł przynosi krotką prezentację najnowszego ogólnego słownika języka polskiego: Wielkiego słownika języka polskiego PAN. Projekt jest koordynowany przez Instytut Języka Polskiego PAN i realizowany we współpracy z lingwistami z kilku innych ośrodków akademickich w Polsce. Od końca 2012 roku dostępna jest online pierwsza część haseł słownika, obejmująca około 15 tys. haseł. Autor przedstawia także plany rozwoju słownika w przyszłości.
  • Dorota SUCHACKA: Zawartość informacyjna i mikrostruktura Wielkiego słownika języka polskiego PAN
    Artykuł prezentuje wyniki dotychczasowych prac nad Wielkim słownikiem języka polskiego PAN. Autorka omawia poszczególne elementy struktury słownika. Z tekstu można dowiedzieć się, jakie typy jednostek językowych opracowano i jaki zakres informacji znalazł się w poszczególnych hasłach. Omówiona została również budowa poszczególnych artykułów hasłowych i sposób korzystania ze słownika.
  • Anna CZELAKOWSKA: Wielki słownik języka polskiego PAN jako słownik elektroniczny
    Artykuł przedstawia najnowszy słownik ogólny Wielki słownik języka polskiego PAN, który jako dzieło prymarnie elektroniczne wprowadza rozwiązania wyróżniające go zarówno na tle słowników papierowych, jak i poddanych cyfryzacji – te ostatnie zwykły bowiem zachowywać ograniczenia właściwe tekstom drukowanym. Uwzględniając potrzeby użytkowników, w WSJP wprowadzono hierarchizację struktury haseł, system odsyłaczy i powiązań między hasłami oraz zaawansowane narzędzia wyszukiwania. Przyjazny jest też sposób podawania informacji fleksyjnej, gdyż w hasłach zostały umieszczone pełne paradygmaty wszystkich odmiennych części mowy. W zakończeniu artykułu rozważa się możliwości rozwoju WSJP jako słownika elektronicznego w przyszłości.
  • Ewa KOZIOŁ-CHRZANOWSKA: Funkcjonowanie Wielkiego słownika języka polskiego PAN w Internecie
    Dane dotyczące funkcjonowania Wielkiego słownika języka polskiego PAN w Internecie zostały zebrane za pomocą Google Analytics internetowego narzędzia, służącego do analizy statystyk serwisów WWW i pochodzą z okresu od 1 listopada 2011 do 30 kwietnia 2012 roku. Pozyskane informacje dotyczą m.in. struktury demograficznej użytkowników (języka i lokalizacji) oraz ich zachowań (użytkownicy nowi i powracający, ocena ich zaangażowania, współczynnik odrzuceń).
  • Katarzyna WĘGRZYNEK, Renata PRZYBYLSKA, Piotr ŻMIGRODZKI: Opis jednostek nieciągłych w Wielkim słowniku języka polskiego PAN
    Artykuł przedstawia ogólne zasady odnotowywania jednostek frazeologicznych w opracowywanym obecnie Wielkim słowniku języka polskiego PAN. Autorzy omawiają przyjętą metodologię wyznaczania jednostek omawianego typu, a następnie prezentują zakres ich opisu leksykograficznego w słowniku, obejmujący charakterystykę fleksyjną, składniową, semantyczną, łączliwości leksykalnej etc.
  • Piotr ŻMIGRODZKI, Renata PRZYBYLSKA: Kilka uwag w związku z dyskusją nad Wielkim słownikiem języka polskiego PAN
    Autorzy starają się odpowiedzieć na najczęściej powtarzające się ogólne pytania związane z Wielkim słownikiem języka polskiego PAN, zadawane przez uczestników dyskusji nad słownikiem.
  • Włodzimierz GRUSZCZYŃSKI, Zygmunt SALONI: O dopełniaczu liczby mnogiej rzeczowników żeńskich i «kategorii» uniformizmu (w związku z II wydaniem Słownika gramatycznego języka polskiego)
    W artykule przedyskutowano sposoby traktowania w opisach fleksji polskiej zróżnicowania form dopełniacza liczby mnogiej niektórych rzeczowników rodzaju żeńskiego (typu: tych cioci||cioć, funkcji||funkcyj). Autorzy w swych wcześniejszych pracach oraz w I wydaniu Słownika gramatycznego języka polskiego (SGJP) traktowali to zróżnicowanie jako kategorię fleksyjną i nazywali uniformizmem. Potem zrewidowali swoje podejście i z powodów omówionych w artykule uznali, że formy tego typu nie są członami opozycji fleksyjnej (a uniformizm nie stanowi kategorii fleksyjnej). Są to warianty swobodne, choć jeden z nich często jest nacechowany (por. funkcyj, studzien, cukierń z funkcji, studni, cukierni). W taki sposób formy te traktowane są w drugim wydaniu SGJP.
  • Małgorzata B. MAJEWSKA: Zdygitalizowany słownik języka polskiego jako pomoc w pracy językoznawcy na przykładzie edycji elektronicznej Słownika wileńskiego
    W artykule przedstawiono projekt Edycja elektroniczna Słownika wileńskiego. Starano się pokazać, jak zdygitalizowany bazodanowo słownik może ułatwiać pracę językoznawcy.
  • Magdalena MIKOŚ: Słownictwo i frazeologia z zakresu wojskowości w Kolendach żołnierskich i Szopce żołnierskiej Antoniego Bogusławskiego
    Artykuł omawia elementy terminologii wojskowej i gwary żołnierskiej użyte przez Antoniego Bogusławskiego w dwóch bożonarodzeniowych utworach scenicznych zatytułowanych Kolendy żołnierskie i Szopka żołnierska. Zestawienie definicji słownikowych tych leksemów i frazeologizmów z analizą ich funkcji w tekście ma na celu przedstawienie mechanizmu inkrustacji wierszy słownictwem specjalnym oraz opis jego ekspresywnych walorów.

ZE ZJAWISK WSPÓŁCZESNEGO JĘZYKA

  • Jan MIODEK: Szaleństwo zdrobnień trwa!

RECENZJE

  • Problemy leksykografii. Historia – metodologia – praktyka, red. W. GRUSZCZYŃSKI, L. POLKOWSKA, przez P. ŻMIGRODZKIEGO
  • Bogactwo polszczyzny w świetle jej historii, t. 4, red. naukowa J. PRZYKLENK, A. REJTER, przez B. KISZKĘ
  • Recenzenci artykułów z XCII rocznika Języka Polskiego