Kiedy i gdzie ukazały się Synonima Latina Brzezwickiego?
PDF

Słowa kluczowe

Brzezwicki
Synonima Latina
Stanisław Giermański
leksykografia polsko-łacińska

Jak cytować

Lenartowicz-Zagrodna, A. (2021). Kiedy i gdzie ukazały się Synonima Latina Brzezwickiego?. Język Polski, (3), 75–88. https://doi.org/10.31286/JP.101.3.6

Abstrakt

Brzezwicki jest autorem dwu słowników polsko-łacińskich, przy czym przedmiot zainteresowania w niniejszym artykule stanowią Synonima Latina. W różnych zestawieniach bibliograficznych podaje się informację o istnieniu pięciu wydań tego słownika – z lat: 1602, 1628, 1632, 1639, 1645; znane są jednak obecnie tylko trzy egzemplarze, z czego dwa nie mają kart tytułowych. Celem opracowania jest weryfikacja dat wydań i wskazanie oficyny odpowiedzialnej za druk (ze szczególnym uwzględnieniem editio princeps). Dowodzenie oparto na materiale pozyskanym z analizy samych Synomimów, konfrontacji z innymi słownikami (Volckmara), relacji Knapiusza oraz z dokumentów z epoki. Na tej podstawie autorka dochodzi do wniosku, że datę pierwodruku należy przesunąć na lata 1610–1621, Stanisława Giermańskiego zaś wskazać jako nakładcę.

https://doi.org/10.31286/JP.101.3.6
PDF

Bibliografia

Estreicher K. 1894: Bibliografia polska, t. 13: Stólecie XV–XVIII. W układzie abecadłowym, Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.

Gruszczyński W. 2000: Wokabularze ryskie na tle XVI- i XVII-wiecznej leksykografii polskiej, Oficyna Wydawnicza Aspra, Warszawa.

Grzegorczyk P. 1967: Index lexicorum Poloniae. Bibliografia słowników polskich, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Jankowiak L.A., Kędelska E. 2012: Adama Stanisława Krasińskiego zapomniany „Słownik synonimów polskich” i jego poprzednicy, „Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej” 47, s. 39–67.

Jocher A. 1840: Obraz bibliograficzno-historyczny literatury i nauk w Polsce, t. 1, J. Zawadzki, Wilno.

Klemensiewicz Z. 1965: Historia języka polskiego, cz. 2: Doba średniopolska, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Kluczycki J. 1835: Pamiątki polskie w Wiedniu i jego okolicach, D.E. Friedlein, Kraków.

Lenartowicz-Zagrodna A. 2017a: O układzie alfabetycznym w dawnych słownikach przekładowych, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Linguistica” 51, z. 2, s. 83–98.

Lenartowicz-Zagrodna A. 2017b: Polsko-łacińskie słowniki Łukasza Brzezwickiego. Między Volckmarem a Knapiuszem, „Język Polski”, z. 4, s. 91–103.

Lenartowicz-Zagrodna A. 2020: Z dziejów leksykografii polsko-łacińskiej. Przedmowy do słowników, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.

Mayenowa M.R. 1955: Walka o język w życiu i literaturze staropolskiej, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.

Pirożyński J. (red.) 2000a: Drukarze dawnej Polski. Od XV do XVIII wieku, t. 1: Małopolska, cz. 2: Wiek XVII–XVIII, vol. 1: A–K, Polska Akademia Umiejętności, Kraków.

Pirożyński J. (red.) 2000b: Drukarze dawnej Polski. Od XV do XVIII wieku, t. 1: Małopolska, cz. 2: Wiek XVII–XVIII, vol. 2: L–Ż, Polska Akademia Umiejętności, Kraków.

Siarczyński F. 1828: Obraz wieku panowania Zygmunta III. Króla Polskiego i Szwedzkiego, cz. I, J. Schnayder, Lwów.

Sobolewski L. 1819: Katalog dzieł do historii literatury polskiej należących (ciąg dalszy). Pisarze słowników języka polskiego, „Dziennik Wileński”, t. 1, nr 5, s. 600–609.

Sondel J. 2003: Słownik łacińsko-polski dla prawników i historyków, Universitas, Kraków.

Sułkowska-Kurasiowa I., Woźniakowa M. (oprac.) 1975, Inwentarz metryki koronnej: księgi wpisów i dekretów polskiej kancelarii królewskiej z lat 1447–1795, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa–Łódź (online: https://przodek.pl/genealogia/inwentarz-metryki-koronnej-ksiegi-wpisow-i-dekretow-polskiej-kancelarii-krolewskiej-z-lat-1447-1795, dostęp: 17 września 2020).

Tomkowicz S. 1912: Przyczynki do historii kultury Krakowa w pierwszej połowie XVII w., Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego, Lwów.

Torój E. 2000: Inwentarze książek lubelskich introligatorów z pierwszej połowy XVII wieku, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin.

Wierzbowski T. 1904: Materyały do dziejów piśmiennictwa polskiego i biografii pisarzów polskich, t. 2: 1526–1830, Drukarnia Estetyczna, Warszawa.

Wiszniewski M. 1844: Historia literatury polskiej, t. 6, S. Gieszkowski, Kraków.

Wójcik A. 2016: Bibliografia druków Jakuba Siebeneichera (1583–1604). Przyczynek do przyszłej edycji zasobu drukarskiego, [w:] Ł. Fabia, A. Wójcik (red.), Staropolska ikonografia a nauki pomocnicze historii, Koło Naukowe Historyków Studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków, s. 149–206.