Jak zagadkowe cztery tytuły rozdziałów w Rozmyślaniu przemyskim pozwalają wyobrażać sobie jego zagubiony autograf
PDF

Słowa kluczowe

Rozmyślanie przemyskie
apokryf
autograf
kopia
składnia staropolska

Jak cytować

Mika, T., & Twardzik, W. (2011). Jak zagadkowe cztery tytuły rozdziałów w Rozmyślaniu przemyskim pozwalają wyobrażać sobie jego zagubiony autograf. Język Polski, 91(5), 321–334. https://doi.org/10.31286/JP.91.5.1

Abstrakt

Artykuł jest próbą odpowiedzi na pytanie, dlaczego niektóre tytuły rozdziałów w Rozmyślaniu przemyskim, największym średniowiecznym polskim apokryfie, znajdują się w miejscach, w których nie występuje granica wypowiedzenia (zdania przekraczają granice rozdziałów). Autorzy sądzą, że część tytułów w jedynej zachowanej kopii apokryfu miała w zagubionym autografie postać rozbudowanych zapisków marginalnych, skąd trafiły do tekstu głównego przemyskiego manuskryptu za sprawą kopisty (kolejnych kopistów). Analizy składniowe pozwalają też autorom artykułu sądzić, że na marginesie autografu znajdowały się glosy kilku rąk.

https://doi.org/10.31286/JP.91.5.1
PDF

Bibliografia

AVLP 2007: Amoenitates vel lepores philologiae, pod red. R. Laskowskiego, R. Mazurkiewicza, Instytut Języka Polskiego PAN, Lexis, Kraków.
Zobacz w Google Scholar

Bracha K. 2007: Nauczanie kaznodziejskie w Polsce późnego średniowiecza. Sermones dominicales et festivales z tzw. kolekcji Piotra z Miłosławia, Akademia Świętokrzyska w Kielcach, Kielce.
Zobacz w Google Scholar

Brückner A. 1900: Apokryfy średniowieczne I, Rozprawy Akademii Umiejętności, Wydział Filologiczny, t. XXVIII, s. 262–380.
Zobacz w Google Scholar

Brückner A. 1916: Przyczynki do dziejów języka polskiego, Rozprawy Akademii Umiejętności, Wydział Filologiczny, t. XL, s. 261–351.
Zobacz w Google Scholar

BZPPŚ 2006: Biblioteka zabytków polskiego piśmiennictwa średniowiecznego (płyta DVD), Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków.
Zobacz w Google Scholar

Decaux É. 1968: Les formes médiévales de l’auxiliaire du conditionel habituellement interprétées comme „bychą” et „byszę”, Slavia Occidentalis XXVII, s. 43–9.
Zobacz w Google Scholar

Gesner A. 2011: Glosy w Rozmyślaniu przemyskim. Wyniki analizy formalnej i perspektywy badań, Kwartalnik Językoznawczy, nr 3, s. 89–96 (online: http://www.kwartjez.amu.edu.pl/teksty2011-3/Gesner_3.pdf).
Zobacz w Google Scholar

Hrabec S. 1949: Elementy kresowe w języku niektórych pisarzy polskich XVI i XVII w., Towarzystwo Naukowe w Toruniu, Toruń.
Zobacz w Google Scholar

Kierkowicz M. 2007: Jeszcze jedna aorystyczna forma byszę w Rozmyślaniu przemyskim, [w:] AVLP, s. 133–40.
Zobacz w Google Scholar

Krążyńska Z. 2010: Średniowieczne techniki rozbudowywania zdań (na przykładzie wielkopolskich rot sądowych), Kwartalnik Językoznawczy, nr 3–4, s. 1–16 (online: http://www.kwartjez.amu.edu.pl/Krazynska_2010_3–4.pdf).
Zobacz w Google Scholar

Mareš V. 1957: Nie zauważony staropolski archaizm: aor. abyszę, Język Polski XXXVII, s. 124–6.
Zobacz w Google Scholar

Mika T. 2002: Maryja, Jezus, Bóg w Rozmyślaniu przemyskim. O nazywaniu osób, Wydawnictwo WiS, Poznań.
Zobacz w Google Scholar

Mika T. 2004: Tytuły w „Rozmyślaniu przemyskim”. Część I — struktura, [w:] Język religijny dawniej i dziś I. Materiały z konferencji, Gniezno 15–17 kwietnia 2002, pod red. S. Mikołajczaka, ks. T. Węcławskiego, Wydawnictwo Poznańskie Studia Polonistyczne, Poznań, s. 309–17.
Zobacz w Google Scholar

Mika T. 2005: Tytuły w „Rozmyślaniu przemyskim”. Część II — stylistyczne ukształtowanie, [w:] Język religijny dawniej i dziś II. Materiały z konferencji, Gniezno 3–5 czerwca 2004, pod red. S. Mikołajczaka, ks. T. Węcławskiego, Wydawnictwo Poznańskie Studia Polonistyczne, Poznań, s. 221–8.
Zobacz w Google Scholar

Rojszczak D. 2005: Kontekst patrystyczny Rozmyślania przemyskiego. Wokół Judasza, Poznańskie Studia Teologiczne, t. 18, Poznań, s. 261–78.
Zobacz w Google Scholar

Rojszczak D. 2007a: Piłat w Rozmyślaniu przemyskim. Przygotowanie do analizy stylistycznej tekstu, [w:] Leksykalno-stylistyczne zjawiska w polszczyźnie ogólnej, pod red. E. Skorupskiej-Raczyńskiej, J. Rychter, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa, Gorzów Wielkopolski, s. 75–83.
Zobacz w Google Scholar

Rojszczak D. 2007b: Święty Augustyn w Rozmyślaniu przemyskim, Podteksty, nr 3 (online: http://podteksty.amu.edu.pl/podteksty/?action=dynamic&nr=10&dzial=4&id=222).
Zobacz w Google Scholar

Rojszczak D. 2010: Spowiedź Judasza, czyli o nieznanym staropolskim kazaniu ukrytym w tekście apokryfu, [w:] Memoriale Domini. Księga pamiątkowa dedykowana księdzu profesorowi Jerzemu Stefańskiemu w 70. rocznicę urodzin, pod red. M. Olczyka, W. Radeckiego, Prymasowskie Wyższe Seminarium Duchowne, Gniezno 2010, s. 529–45.
Zobacz w Google Scholar

Rojszczak D.: Jak pisano Rozmyślanie przemyskie (książka w przygotowaniu do druku).
Zobacz w Google Scholar

RoŻPJ 1907: Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa. Z rękopisu grecko-katolickiej kapituły przemyskiej, wyd. A. Brückner, Biblioteka Pisarzów Polskich 54, Kraków.
Zobacz w Google Scholar

RP 1998–2000: Rozmyślanie przemyskie, t. 1, 2: Transliteracja, transkrypcja, podstawa łacińska, niemiecki przekład, wyd. F. Keller, W. Twardzik, Weiher, Freiburg i. Br.
Zobacz w Google Scholar

RP 2004: Rozmyślanie przemyskie, t. 3: Indeks pełny wyrazów i form. Indeks frekwencyjny. Indeks a tergo, wyd. F. Keller, W. Twardzik, Weiher, Freiburg i. Br.
Zobacz w Google Scholar

Rzepka W.R., Twardzik W.B. 1996: Archaizmy fleksyjne w Rozmyślaniu przemyskim, cz. 2: Byszę i inne stare formy słowa posiłkowego w trybie warunkowym, Język Polski LXXVI, s. 321–7.
Zobacz w Google Scholar

SLS 2002: Słownik literatury staropolskiej, pod red. T. Michałowskiej, Ossolineum, Wrocław.
Zobacz w Google Scholar

Stępień P. (red.) 2009: Kazania świętokrzyskie. Nowa edycja. Nowe propozycje badawcze, współpraca H. Tchórzewska-Kabata, I. Winiarska-Górska, Biblioteka Narodowa, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar

Taszycki W. 1951: Najdawniejsze zabytki języka polskiego, BN S. I nr 104, Ossolineum, Wrocław.
Zobacz w Google Scholar

Twardzik W. 1994: Glosy w „Rozmyślaniu przemyskim”, Teksty Drugie, z. 3, s. 155–65.
Zobacz w Google Scholar

Twardzik W. 2001: O niegodnym postępku apostołów w czasie pojmania Jezusa, czyli jeszcze jeden staropolski aoryst byszę, Poznańskie Spotkania Językoznawcze, t. VII, pod red. Z. Krążyńskiej, Z. Zagórskiego, Poznań, s. 155–160.
Zobacz w Google Scholar

Twardzik W. 2004: O uporczywszym niż dotąd ciągnięciu za ogon zdań średniowiecznych aż do ich wiernego końca, referat wygłoszony podczas konferencji na XIV Kolokwium Językoznawczym pt. Synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny, Ciążeń 21–23 czerwca.
Zobacz w Google Scholar

Urbańczyk S. 1963: Nowy przykład aorystu abyszę?, Język Polski XLIII, s. 192–4.
Zobacz w Google Scholar

Vrtel-Wierczyński S. 1952: Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa tzw. przemyskie, Towarzystwo Naukowe Warszawskie, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar

Skip to content