Słowa kluczowe
interferencja językowa
kalka
cytat
stylizacja
Jak cytować
Abstrakt
Przedmiotem artykułu jest przedstawienie najciekawszych zjawisk językowych zachodzących w mowie polskich emigrantów — bohaterów utworów Michała Choromańskiego. Za materiał badawczy posłużyło kilka powojennych powieści pisarza opisujących losy Polaków za granicą, m.in. w Ameryce Południowej. Analizie zostały poddane przede wszystkim dialogi, które w sposób bezpośredni prezentują mowę emigrantów, pełną wpływów angielskich, francuskich i hiszpańskich. Ponieważ opis dotyczy tekstu literackiego, w artykule poruszono także zagadnienie stylizacji językowej.
Bibliografia
Bartmiński J. 2009: Stereotypy mieszkają w języku. Studia etnolingwistyczne, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin.
Zobacz w Google Scholar
Bobrownicka M. 2000: Poliglotyzm społeczeństw słowiańskich a rozwój ich świadomości narodowej, [w:] Język a tożsamość narodowa: slavica, red. M. Bobrownicka, Universitas, Kraków, s. 19–38.
Zobacz w Google Scholar
Decyk-Zięba W. 1990: Nazwy własne i wyrazy pochodne w dialektach polonijnych (geneza, zróżnicowanie i funkcjonowanie w przekazach), [w:] JPŚ, s. 263–279.
Zobacz w Google Scholar
Dubisz S. 1986: Stylizacja gwarowa w polskiej prozie trzydziestolecia powojennego (nurt ludowy w latach 1945–1975), Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław.
Zobacz w Google Scholar
Dubisz S. 1996: O stylizacji językowej, [w:] Język Artystyczny, t. 10, red. D. Ostaszewska, E. Sławkowa, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice, s. 11–23.
Zobacz w Google Scholar
Filip G. 2003: Gry językowe Jana Lama, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów.
Zobacz w Google Scholar
Gajda S. 2008: Jak język w krajach słowiańskich „utożsamia”/„identyfikuje” narodowość?, [w:] Tożsamość a język w perspektywie slawistycznej, red. S. Gajda, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole, s. 7–17.
Zobacz w Google Scholar
Hutcheon L. 1986: Ironia, satyra, parodia — o ironii w ujęciu pragmatycznym, przeł. K. Górska, Pamiętnik Literacki, z. 1, s. 331–350.
Zobacz w Google Scholar
JPŚ – Język polski w świecie. Zbiór studiów, red. W. Miodunka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa–Kraków 1990.
Zobacz w Google Scholar
Krzysztoń J. 1972: Wspomnienie o Michale Choromańskim, Więź, nr 9, s. 36–40.
Zobacz w Google Scholar
Kurkowska H., Skorupka S. 2001: Stylistyka polska. Zarys, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Lyra F. 1966: Nazwiska polskie w Stanach Zjednoczonych, Onomastica XI, s. 289–304.
Zobacz w Google Scholar
Markiewicz H. 1976: Przekroje i zbliżenia dawne i nowe — rozprawy i szkice z wiedzy o literaturze, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Morawski W. 1985: Angielskie cytaty w tekstach wybranych pamiętników emigrantów przesłanych do Polski ze Stanów Zjednoczonych i Kanady na konkurs w 1936 roku, Poradnik Językowy, z. 2, s. 98–111.
Zobacz w Google Scholar
PSHP: S. Wawrzkowicz, K. Hiszpański, Podręczny słownik hiszpańsko-polski, Wiedza Powszechna, Warszawa 1997.
Zobacz w Google Scholar
Sękowska E. 2001: Paradoksy listu na przykładzie listów emigrantów polskich ze Stanów Zjednoczonych 1890–1891, [w:] Studia Językoznawcze. Dar przyjaciół i uczniów dla Zofii Kurzowej, red. Z. Cygal-Krupowa, Universitas, Kraków, s. 287–293.
Zobacz w Google Scholar
Sękowska E. 2010: Język emigracji polskiej w świecie. Bilans i perspektywy badawcze, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Zobacz w Google Scholar
Skubalanka T. 2001: Podstawy analizy stylistycznej: rozważania o metodzie, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin.
Zobacz w Google Scholar
Smolicz J.J. 1990: Język jako wartość podstawowa kultury, [w:] JPŚ, s. 3–38.
Zobacz w Google Scholar
Stępień T. 1996: O satyrze, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice.
Zobacz w Google Scholar
STL: M. Głowiński, T. Kostkiewiczowa, A. Okopień-Sławińska, J. Sławiński, Słownik terminów literackich, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1998.
Zobacz w Google Scholar
Szydłowska-Ceglowa B. 1987: Funkcje stylistyczne i artystyczne gwary polsko-amerykańskiej, [w:] Kultura skupisk polonijnych. Materiały z II Sympozjum Naukowego, red. K. Groniowski, A. Kłossowski, W. Stankiewicz, Biblioteka Narodowa, Warszawa, s. 193–205.
Zobacz w Google Scholar
Tomasik W. 1995: Stylizacja — po polsku, [w:] Wiedza o literaturze i edukacja. Księga referatów Zjazdu Polonistów, red. T. Michałowska, Z. Goliński, Z. Jarosiński, Instytut Badań Literackich PAN, Warszawa, s. 571–584.
Zobacz w Google Scholar
Wierzbicka A. 1990: Podwójne życie człowieka dwujęzycznego, [w:] JPŚ, s. 71–104.
Zobacz w Google Scholar
Wierzbicka A. 2007: Słowa klucze. Różne języki — różne kultury, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Wilkoń A. 1984: Problemy stylizacji językowej w literaturze, Przegląd Humanistyczny, z. 3, s. 11–27.
Zobacz w Google Scholar
WSAP: Wielki słownik angielsko-polski, red. J. Linde-Usiekniewicz, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002.
Zobacz w Google Scholar
WSPR: J. Wawrzyńczyk, M. Kuratczyk, E. Małek, A. Gołubiewa, H. Bartwicka, A. Wawrzyńczyk, Wielki słownik polsko-rosyjski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005.
Zobacz w Google Scholar
WSWO: Wielki słownik wyrazów obcych, red. M. Bańko, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003.
Zobacz w Google Scholar