Słowa kluczowe
język religijny
genologia lingwistyczna
styl
gatunek w formie kolekcji
Jak cytować
Abstrakt
Przedmiotem artykułu jest apel jasnogórski traktowany jako gatunek w formie kolekcji, którą tworzą: pieśń, modlitwa, rozważanie, błogosławieństwo. Na początku omówiona została struktura gatunkową apelu, ze zwróceniem uwagi zarówno na wzorzec kanoniczny, jak i jego modyfikacje. Niezwykle interesująco prezentuje się aspekt pragmatyczny ze względu na skomplikowane relacje nadawczo-odbiorcze oraz złożony potencjał illokucyjny. Można tu bowiem mówić o „rozwarstwieniu” nadawcy i niejednorodnym adresacie. Analizowane przeze mnie teksty reprezentują styl religijny, zatem do głównych wyznaczników stylistycznych można zaliczyć: hieratyczność, formuliczność, metaforyczność i obecność terminologii religijnej. W aspekcie kognitywnym zwraca uwagę chrześcijański i narodowy punkt widzenia, a także kategoria czasu liturgicznego.
Bibliografia
Dawidziak-Kładoczna M. 2014: Formuły adresatywne a obraz Matki Boskiej w Apelu jasnogórskim, [w:] Poetyka gestów. Język — literatura — kultura, red. T. Bielak, J. Pacuła, L. Romaniszyn-Ziomek, Wydawnictwo Naukowe Akademii Techniczno-Humanistycznej, Bielsko-Biała, s. 79–87.
Zobacz w Google Scholar
Jabłoński Z. 2008: W godzinie apelu na przełomie pontyfikatów, Paulinianum, Częstochowa.
Zobacz w Google Scholar
Koziara S., Spólnik A. 1994: Formy adresatywne w języku współczesnych tekstów homiletycznych, [w:] Współczesna polszczyzna mówiona w odmianie opracowanej (oficjalnej), red. Z. Kurzowa, W. Śliwiński, Universitas, Kraków, s. 171–177.
Zobacz w Google Scholar
Lakoff G., Johnson M. 1988: Metafory w naszym życiu, przeł. i wstępem opatrzył T.P. Krzeszowski, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Makuchowska M. 1996: Modlitewne formy adresatywne, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Opolskiego. Językoznawstwo 16, s. 63–67.
Zobacz w Google Scholar
Makuchowska M. 1998: Modlitwa jako gatunek języka religijnego, Wydawnictwo TiT, Opole.
Zobacz w Google Scholar
Węcławski T. 1995: Wspólny świat religii, Znak, Kraków.
Zobacz w Google Scholar
Wojtak M. 1999: Wyznaczniki gatunków wypowiedzi na przykładzie tekstów modlitewnych, Stylistyka VIII, s. 105–117.
Zobacz w Google Scholar
Wojtak M. 2000: Modlitwa jako gatunek wypowiedzi, [w:] Język polski: współczesność, historia, t. 1, red. W. Książek-Bryłowa, H. Duda, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin, s. 133–141.
Zobacz w Google Scholar
Wojtak M. 2004: Gatunki prasowe, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin.
Zobacz w Google Scholar
Wojtak M. 2006: Gatunek w formie kolekcji a kolekcja gatunków, Poznańskie Spotkania Językoznawcze XV, Poznań, s. 143–152.
Zobacz w Google Scholar
Wojtak M. 2011: Osobliwe byty gatunkowe i tekstowe w ich uwikłaniach komunikacyjnych, [w:] Gatunki mowy i ich ewolucja, t. 4: Gatunek a komunikacja społeczna, red. D. Ostaszewska, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice, s. 44–56.
Zobacz w Google Scholar