Słowa kluczowe
mieszkaniec miasta
struktura znaczeniowa
wartościowanie
Jak cytować
Abstrakt
Autorki szkicu na materiale wypowiedzi młodych bydgoszczan rekonstruują model treściowo-aksjologiczny stereotypów mieszkańców wybranych miast polskich, tj. Warszawy, Poznania i Krakowa. W toku – potwierdzonych danymi statystycznymi – analiz jakościowych badaczki dowodzą, że wskazane heterostereotypy mają swoje uzasadnienie pozajęzykowe: na ich kształt wpływają zarówno obiegowe opinie, jak i doświadczenia respondentów. Okazuje się, że bydgoscy studenci, świadomi różnic regionów, w stosunku do mieszkańców analizowanych wielkomiejskich ośrodków nadal jednak mają poczucie niższości, wynikające choćby z różnic ekonomicznych, poziomu wykształcenia, jakości życia kulturalnego itp. Ponadto na mechanizm stereotypizacji wpływa niewątpliwie – poza regionem, z którego pochodzą respondenci – szereg innych zmiennych społecznych. Zaprezentowane badania potwierdzają fakt, że szersze rozumienie stereotypu jako obrazu różnych wycinków rzeczywistości pozwala widzieć go nie tylko jako strukturę skostniałą, statyczną, ale też dynamiczną i zmienną.
Bibliografia
Bartmiński J. 1988: Kryteria ilościowe w badaniu stereotypów językowych, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” XLI, s. 91–104.
Zobacz w Google Scholar
Kurcz I. 1994: Zmienność i nieuchronność stereotypów, Wydawnictwo Instytutu Psychologii PAN, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Panasiuk J. 1998: O zmienności stereotypów, [w:] Język a Kultura, t. 12: Stereotyp jako przedmiot lingwistyki. Teoria, metodologia, analizy empiryczne, Towarzystwo Przyjaciół Polonistyki Wrocławskiej, Wrocław, s. 84–98.
Zobacz w Google Scholar
Piotrowicz A., Witaszek-Samborska M., Walczak B. 2008: Obraz poznaniaka w świetle Słownika gwary miejskiej Poznania pod redakcją Moniki Gruchmanowej i Bogdana Walczaka, [w:] Miasto – przestrzeń zróżnicowana językowo, kulturowo i społecznie 2, red. M. Święcicka, Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz, s. 255–280.
Zobacz w Google Scholar
Pisarek W. 1975: Wyobrażenia o polskich typach regionalnych, „Zeszyty Prasoznawcze” XVI, nr 1, s. 73–78.
Zobacz w Google Scholar
Sagan-Bielawa M. 2014: Dziedzictwo pozaborowe. Społeczna świadomość językowa Polaków w Drugiej Rzeczypospolitej, Księgarnia Akademicka, Kraków.
Zobacz w Google Scholar
Święcicka M. 2012: Stereotyp w lingwistycznych badaniach przestrzeni miejskiej. Stan, metody, perspektywy, [w:] Języki słowiańskie w ujęciu socjolingwistycznym. Prace przygotowane na XV Międzynarodowy Kongres Slawistów, Mińsk 2013, red. H. Kurek, Księgarnia Akademicka, Kraków, s. 243–257.
Zobacz w Google Scholar
Święcicka M., Peplińska M. 2016: Stereotypy mieszkańców miast na tle ich społeczno-kulturowych uwarunkowań. Stan badań i perspektywy, [w:] Globalizacja a przemiany języków słowiańskich, red. H. Kurek, M. Święcicka, M. Peplińska, „Bydgoskie Studia nad Pragmatyką Językową”, 2, Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz, s. 182–194.
Zobacz w Google Scholar