Nowe jednostki frazeologiczne obcego pochodzenia (na materiale Obserwatorium Językowego Uniwersytetu Warszawskiego)
Słowa kluczowe
najnowsze słownictwo
zapożyczenia
Jak cytować
Abstrakt
Celem szkicu jest analiza formalna i znaczeniowa neofrazeologizmów obcego pochodzenia. Źródło materiału językowego stanowi witryna internetowa „Obserwatorium Językowe Uniwersytetu Warszawskiego. Najnowsze słownictwo polskie”. Opis poszczególnych cech formalnych oraz znaczeniowych, z wykorzystaniem także danych liczbowych i procentowych, neofrazeologizmów obcego pochodzenia pozwala stwierdzić, że są to przede wszystkim wyrażenia rzeczownikowe oraz zwroty, anglicyzmy (głównie realnoznaczeniowe), należące do pól odnoszących się do różnych sfer życia człowieka. Udział innych typów neofrazeologizmów obcego pochodzenie, pożyczek nieanglojęzycznych czy grup znaczeniowych jest marginalny.
Bibliografia
Batko-Tokarz B. 2019: Tematyczny podział słownictwa współczesnego języka polskiego. Teoria, praktyka, leksykografia, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Zobacz w Google Scholar
Bąba S., Liberek J. 2011: Ze studiów nad frazeologią współczesnego języka polskiego, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań.
Zobacz w Google Scholar
Buttler D. 1978: Rozwój semantyczny wyrazów polskich, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Dróżdź-Łuszczyk K. 2022: Nowa leksyka języka polskiego – jej źródła i tendencje rozwoju (wybrane zagadnienia), „Poradnik Językowy”, t. 1, z. 4, s. 71–88.
Zobacz w Google Scholar
Dubisz S. 2017: Językoznawcze studia polonistyczne (pisma wybrane, uzupełnione, zmienione), t. 5: Współczesna polszczyzna ogólna, Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Dyszak A.S. 2014: Neologizmy słowotwórcze w internetowym słowniku „Vasisdas”, [w:] E. Rogowska-Cybulska, E. Badyda (red.), Słowotwórstwo dawne i współczesne. Materiały szóstej konferencji językoznawczej poświęconej pamięci profesora Bogusława Krei, t. 6, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk, s. 50–72.
Zobacz w Google Scholar
Dyszak A.S. 2019: Z badań nad zjawiskami słowotwórczymi i adaptacyjnymi w „najmłodszej polszczyźnie”, „Język Polski” XCIX, z. 3, s. 18–31.
Zobacz w Google Scholar
Grabias S. 2003: Język w zachowaniach społecznych, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin.
Zobacz w Google Scholar
Hącia A., Kłosińska K., Łachnik J., Pędzich B. 2021a: Słownik polskich neologizmów w Obserwatorium Językowym Uniwersytetu Warszawskiego, [w:] E. Horyń, E. Młynarczyk (red.), Dialog z Tradycją, t. 9: Językowe świadectwo przemian społecznych i kulturowych, Collegium Columbinum, Kraków, s. 109–130.
Zobacz w Google Scholar
Hącia A., Kłosińska K., Łachnik J., Pędzich B. 2021b: Problemy metodologiczne związane z opisem nowych jednostek języka na przykładzie słownika neologizmów (OJUW), [w:] E. Horyń, E. Młynarczyk (red.), Dialog z Tradycją, t. 9: Językowe świadectwo przemian społecznych i kulturowych, Collegium Columbinum, Kraków, s. 131–153.
Zobacz w Google Scholar
Jadacka H. 2008: [hasło problemowe] Neologizmy, [w:] A. Markowski (red.), Wielki słownik poprawnej polszczyzny PWN, Warszawa, s. 1625–1626.
Zobacz w Google Scholar
Kaproń-Charzyńska I. 2007: O nowych odczasownikowych i odrzeczownikowych nazwach subiektów, „Polonica” XXVIII, s. 105–120.
Zobacz w Google Scholar
Kulesza B. 2010: Najnowsze anglicyzmy w języku prasy młodzieżowej, „Kwartalnik Językoznawczy”, nr 3–4, s. 17–29.
Zobacz w Google Scholar
Lewicki A.M., Pajdzińska A. 2001: Frazeologia, [w:] J. Bartmiński (red.), Współczesny język polski, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin, s. 315–333.
Zobacz w Google Scholar
Łachnik J. 2022a: Analiza najnowszego słownictwa polskiego z pola tematycznego JEDZENIE – na materiale słownika Obserwatorium Językowego UW. Analiza formalna jednostek i analiza ilościowa pola, „Prace Filologiczne”, t. 77, s. 291–314.
Zobacz w Google Scholar
Łachnik J. 2022b: Nowe słownictwo związane z jedzeniem – na materiale Obserwatorium Językowego UW. Próba rekonstrukcji struktury pola tematycznego, „Poradnik Językowy”, z. 2, s. 25–45.
Zobacz w Google Scholar
Łachnik J. 2023: Wybrane problemy polityczne i społeczne w najnowszym słownictwie polskim – na materiale Obserwatorium Językowego UW, „Prace Filologiczne”, t. 78, s. 199–212.
Zobacz w Google Scholar
Mańczak-Wohlfeld E. 1995: Tendencje rozwojowe współczesnych zapożyczeń angielskich w języku polskim, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, Kraków.
Zobacz w Google Scholar
Markowski A. 2006: Kultura języka polskiego. Teoria. Zagadnienia leksykalne, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Markowski A. 2012: Wykłady z leksykologii, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Markowski A. 2021: Wielki słownik poprawnej polszczyzny PWN, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Nagórko A. 2000: Zarys gramatyki polskiej (ze słowotwórstwem), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
OJ UW: Obserwatorium Językowe Uniwersytetu Warszawskiego (online: www.obserwatoriumjezykowe.uw.edu.pl, dostęp: 24–27 czerwca 2025).
Zobacz w Google Scholar
Olkowska K.M. 2011: Najnowsze angielskie zapożyczenia cytatowe w polszczyźnie ogólnej początku XXI wieku, „Studia Językoznawcze”, t. 10, s. 211–256.
Zobacz w Google Scholar
Ożóg K. 2018: Najnowsze zmiany w polszczyźnie (na podstawie obserwacji Stanisława Dubisza i innych badaczy), „Poradnik Językowy”, z. 4, s. 28–41.
Zobacz w Google Scholar
Pędzich B. 2012: Jak powstaje socjolekt? Studium słownictwa paralotniarzy, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Przybylska R. 2002: O najnowszym języku polskim, „Polonistyka”, nr 9, s. 516–520.
Zobacz w Google Scholar
Rybarski M. 2023: Neologizmy słowotwórcze w Obserwatorium Językowym Uniwersytetu Warszawskiego (na materiale haseł opracowanych do lutego 2022 roku). Część 1: Substantywne derywaty proste, „Poznańskie Studia Polonistyczne”, t. 30(50), nr 2, s. 129–149.
Zobacz w Google Scholar
Rybarski M. 2024: Neologizmy słowotwórcze w Obserwatorium Językowym Uniwersytetu Warszawskiego, Wydawnictwo KUL, Lublin.
Zobacz w Google Scholar
Senderska J. 2017: „Maniaczki” w Sieci. O języku i komunikacji wybranych kobiecych społeczności online, Kieleckie Towarzystwo Naukowe, Kielce.
Zobacz w Google Scholar
Senderska J. 2021: Nazwy osób we współczesnej polszczyźnie (na materiale Obserwatorium Językowego Uniwersytetu Warszawskiego), „Prace Językoznawcze” XXIII, nr 3, s. 39–53.
Zobacz w Google Scholar
Sękowska E. 2007: Wpływ języka angielskiego na słownictwo polszczyzny ogólnej, „Poradnik Językowy”, z. 5, s. 44–53.
Zobacz w Google Scholar
Sękowska E. 2012: Neologizmy słowotwórcze we współczesnej polszczyźnie (wybrane tendencje), „Eslavistica Complutense”, nr 12, s. 97–103.
Zobacz w Google Scholar
Walczak B. 2001: Kontakty polszczyzny z językami niesłowiańskimi, [w:] J. Bartmiński (red.), Współczesny język polski, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin, s. 527–539.
Zobacz w Google Scholar
Wileczek A. 2018: Kod młodości. Młodomowa w kontekstach społeczno-kulturowych, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Witaszek-Samborska M. 2005: Studia nad słownictwem kulinarnym we współczesnej polszczyźnie, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Poznań.
Zobacz w Google Scholar
Witaszek-Samborska M. 2023a: Nowe nazwy potraw, napojów i produktów spożywczych w polszczyźnie – formalno-genetyczne mechanizmy nominacyjne (rekonesans leksykograficzny), „Poradnik Językowy”, z. 9, s. 54–66.
Zobacz w Google Scholar
Witaszek-Samborska M. 2023b: Nowe nazwy potraw, napojów i produktów spożywczych w polszczyźnie jako zwierciadło współczesnych tendencji żywieniowych (rekonesans leksykograficzny), „Poradnik Językowy”, z. 10, s. 7–18.
Zobacz w Google Scholar
Witaszek-Samborska M., Skrzypczak M. 2022: Tofucznica i skrzydełka z boczniaków, czyli o nazwach potraw zweganizowanych we współczesnej polszczyźnie uwag kilka, „Prace Filologiczne” LXXVII, s. 469–488.
Zobacz w Google Scholar
WSJP PAN: Wielki słownik języka polskiego PAN, red. P. Żmigrodzki (www.wsjp.pl, dostęp: 24 czerwca 2025).
Zobacz w Google Scholar
Zabawa M. 2021: O coming oucie i wyrażeniach pokrewnych w polszczyźnie, „LingVaria”, nr 2, s. 107–118.
Zobacz w Google Scholar
Zięba A. 2008: Wpływy obce w polszczyźnie końca XX wieku – na podstawie rzeczowników z wybranych tomów „Praktycznego słownika współczesnej polszczyzny”, „Język Polski” LXXXVIII, z. 1, s. 14–21.
Zobacz w Google Scholar