Abstrakt
Celem artykułu jest analiza nazw skwerów występujących na polskich wsiach. O ile nazewnictwo skwerów w dużych i mniejszych miastach szybko przyrasta w Polsce od blisko dwóch dekad, licząc obecnie ponad 1,5 tysiąca, o tyle skwery na wsi, których jest zaledwie 121, są zjawiskiem nowszym i słabo zbadanym. Podobnie jak w wypadku skwerów miejskich, również skwery wiejskie wykazują zróżnicowane rozmieszczenie w poszczególnych województwach: największą ich koncentrację obserwuje się na Śląsku, Mazowszu i w Wielkopolsce, podczas gdy w północno-wschodniej i południowo-wschodniej Polsce są one rzadkie, a na Opolszczyźnie nie występują. Chociaż analizowane określenia powielają wzory znane z przestrzeni miast, na szczególną uwagę zasługuje obecność w obu grupach osób upamiętnianych. Jednak ani historyczni władcy, ani naukowcy i przedsiębiorcy nie są zbyt często wymieniani jako patroni skwerów wiejskich, które częściej honorują lokalnych działaczy, polityków i duchownych. Z kolei w grupie nazw nieosobowych, do najpopularniejszych na wsiach należą określenia upamiętniające rocznice lub wydarzenia historyczne, podczas gdy w miastach – częściej organizacje i instytucje.
Bibliografia
Gąsiorowski A. 1984: Nazwy poznańskich ulic – przemiany i trwanie: wieki XIV–XX, „Kronika Miasta Poznania”, t. 52, nr 3/4, s. 23–59.
Zobacz w Google Scholar
Kępkowicz A. 2008a: Renesans skwerów, „Zieleń Miejska”, t. 10, nr 19, s. 42–43.
Zobacz w Google Scholar
Kępkowicz A. 2008b: Zrozumieć ideę skweru, „Zieleń Miejska”, t. 11, nr 20, s. 46–47.
Zobacz w Google Scholar
Myszka A. 2023: Urbanonimia Rzeszowa. Językowo-kulturowy obraz miasta, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów.
Zobacz w Google Scholar
Oronowicz-Kida E. 2014: Oficjalne nazwy wiejskich ulic w województwie podkarpackim. Studium językowo-kulturowe, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów.
Zobacz w Google Scholar
Oronowicz-Kida E. 2015a: Inspiracje kulturowe we współczesnych oficjalnych nazwach wiejskich ulic w województwie podkarpackim, [w:] A. Gałkowski, R. Gliwa (red.), Mikrotoponimy i makrotoponimy w komunikacji i literaturze, Uniwersytet Łódzki, Łódź, s. 253–262.
Zobacz w Google Scholar
Oronowicz-Kida E. 2015b: Oficjalne nazwy wiejskich ulic jako znaki językowe (na przykładzie nazw funkcjonujących w województwie podkarpackim), [w:] I. Valentová (red.), 19. Slovenská onomastická konferencia, Bratislava 28.–30. aprila 2014, VEDA, Bratislava, s. 401–407.
Zobacz w Google Scholar
Rutkowski M. 2024: Wojownik, poeta, kapłan. Onimiczne figury polskości w nazwach ulic, Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Olsztyn.
Zobacz w Google Scholar
Rutkiewicz-Hanczewska M., Walkowiak J.B. 2023: Kobiety w nazwach polskich ulic nadanych w latach 2018–2022: stagnacja czy zmiana?, „Język Polski” CIII, z. 4, s. 91–108.
Zobacz w Google Scholar
Rutkiewicz-Hanczewska M., Walkowiak J.B. 2024: Fenomen nadawania nazw skwerom w Polsce, „Onomastica”, t. 68, s. 185–206.
Zobacz w Google Scholar
SJP PWN: Słownik języka polskiego PWN (online: https://sjp.pwn.pl/sjp/skwer:2575645.html, dostęp: 17 lipca 2024).
Zobacz w Google Scholar
Walkowiak J.B., Rutkiewicz-Hanczewska M. 2022: Nazwa w poszukiwaniu obiektu, czyli o nowej tendencji w nazewnictwie polskich miast ze szczególnym uwzględnieniem urbanonimii Poznania, [w:] M. Rutkiewicz-Hanczewska, J. Walkowiak (red.), Wielkopolska nazwami opisana, t. 2, Wydawnictwo „Polskie Studia Polonistyczne”, Poznań, s. 60–78.
Zobacz w Google Scholar
