Anglicyzmy w najnowszej polszczyźnie – moda językowa czy potrzeby nazewnicze?
Abstrakt
Angielski widocznie wpływa na języki narodowe i ich odmiany. Zjawisko to intensyfikuje się w polszczyźnie, dlatego w artykule zaprezentowano najnowsze anglicyzmy wyekscerpowane z języka pisanego i mówionego, z rejestru formalnego oraz nieformalnego. Szczególną uwagę poświęcono dyskursowi medialnemu i grupom odpowiedzialnym za forsowanie użycia zapożyczeń, w tym dziennikarzom, politykom, naukowcom, celebrytom czy podcasterom. Wśród omawianych jednostek znalazły się m.in. te pokrywające potrzeby nazewnicze oraz takie, których użycie wydaje się z językowego punktu widzenia nieuzasadnione, ale motywowane modą lub snobizmem. Wykazano tym samym, że w polszczyźnie ogólnej pożyczki odgrywają różnorodne role – od praktycznych po perswazyjne i wizerunkowe
Bibliografia
Cierpich A. 2019: Zapożyczenia angielskie w polszczyźnie korporacyjnej, Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum, Kraków.
Zobacz w Google Scholar
Cierpich-Kozieł A. 2022: O patocelebrytach i patointeligencji, czyli o nowych złożeniach z (produktywnym) członem pato-, „Język Polski” CII, z. 4, s. 5–20.
Zobacz w Google Scholar
Cierpich-Kozieł A., Mańczak-Wohlfeld E., Witalisz A. 2023: Nowy słownik zapożyczeń angielskich w polszczyźnie – założenia ogólne i mikrostruktura haseł, „Język Polski” CIII, z. 1, s. 5–19.
Zobacz w Google Scholar
Crystal D. 2003: English as a global language, Cambridge University Press, Cambridge.
Zobacz w Google Scholar
Görlach M. 2002: English in Europe, Oxford University Press, Oxford.
Zobacz w Google Scholar
Hockett Ch.F. 1958: A course in modern linguistics, Pearson College, Div., New York.
Zobacz w Google Scholar
Koneczna H. 1936/1937: Wyrazy angielskie w języku polskim, „Poradnik Językowy”, s. 161–165.
Zobacz w Google Scholar
Mańczak-Wohlfeld E. 1995: Tendencje rozwojowe współczesnych zapożyczeń angielskich w języku polskim, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, Kraków.
Zobacz w Google Scholar
Mańczak-Wohlfeld E. 2006: Angielsko-polskie kontakty językowe, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Zobacz w Google Scholar
Mańczak-Wohlfeld E., Witalisz A. 2016: The influence of English on Polish morphology, „Kwartalnik Neofilologiczny”, t. 63, nr 4, s. 421–434.
Zobacz w Google Scholar
MoncoPL: korpus monitorujący Monco (online: http://monco.frazeo.pl/).
Zobacz w Google Scholar
NKJP: Narodowy Korpus Języka Polskiego (online: https://nkjp.pl/).
Zobacz w Google Scholar
NSZA: Nowy słownik zapożyczeń angielskich w polszczyźnie, red. A. Cierpich-Kozieł, E. Mańczak-Wohlfeld, A. Witalisz, Księgarnia Akademicka, Kraków 2025.
Zobacz w Google Scholar
Otwinowska-Kasztelanic A. 2000: A study of the lexico-semantic and grammatical influence of English on the Polish of the younger generation of Poles (19–35 years of age), Wydawnictwo Akademickie Dialog, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Otwinowska-Kasztelanic A. 2006: Wpływ języka angielskiego na polszczyznę mówioną młodego pokolenia Polaków (19–35 lat), [w:] A. Duszak, E. Gajek, U. Okólska (red.), Korpusy w angielsko-polskim językoznawstwie kontrastywnym, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, Kraków, s. 236–261.
Zobacz w Google Scholar
Paul H. 1880: Prinzipien der Sprachgeschichte, Max Niemeyer, Halle.
Zobacz w Google Scholar
plTenTen: korpus języka polskiego w Sketch Engine (online: https://www.sketchengine.eu/pltenten-polish-corpus/).
Zobacz w Google Scholar
Surendra A. 2019: Moda językowa na zapożyczenia angielskie w prasie kobiecej, Silva Rerum, Poznań.
Zobacz w Google Scholar
Walesiak B. 2015: Fjuczersy, cudofiksingi, market mejkerzy – samples from a speech corpus of Polish stock market sociolect. Language contact in specialist speech, „Beyond Philology”, vol. 12, s. 59–75.
Zobacz w Google Scholar
Weinreich U. 1970: Languages in contact. Findings and problems, Mouton, The Hague–New York.
Zobacz w Google Scholar
Witalisz A. 2016: Przewodnik po anglicyzmach w języku polskim, Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego, Kraków.
Zobacz w Google Scholar
Witalisz A. 2018: Contact-induced right-headed interfixless N+N compounds in Polish. A corpus-based study, „Studies in Polish Linguistics”, vol. 13, no. 1, s. 45–67.
Zobacz w Google Scholar
WSJP PAN: Wielki słownik języka polskiego PAN, red. P. Żmigrodzki (online: https://wsjp.pl, dostęp: 10 stycznia 2025).
Zobacz w Google Scholar
Zabawa M. 2007: Functions of English in informal spoken Polish and in Polish press advertisements – a contrastive study, [w:] J. Arabski, D. Gabryś-Barker, A. Łyda (red.), PASE Papers 2007, t. 1: Studies in language and methodology of teaching foreign languages, Para, Katowice, s. 261–270.
Zobacz w Google Scholar
Zabawa M. 2011: Lexical loans of English origin in informal spoken Polish, „Linguistica Silesiana”, nr 32, s. 101–119.
Zobacz w Google Scholar
Zabawa M. 2017: English semantic loans, loan translations, and loan renditions in informal Polish of computer users, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice.
Zobacz w Google Scholar
Zabawa M. 2024: O trudnościach metodologicznych w badaniu angielskich zapożyczeń właściwych w polszczyźnie, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” LXXX, s. 99–111.
Zobacz w Google Scholar
Zawadzka-Paluektau N., Tomaszewska A., Wołoszyn J. 2023: Po Narodowym Korpusie Języka Polskiego – zmiany w słownictwie polskim ostatniej dekady na przykładzie słów kluczowych, „Poradnik Językowy”, z. 4, s. 28–45.
Zobacz w Google Scholar